X
تبلیغات
رایتل

کورد
 
قالب وبلاگ

زبان شناس بزرگ بریتانیا ″ هنری سویت ″ می گوید : ″ زبان ، وسیله بیان عقاید و افکار با استفاده از اصوات موزون است . ″ برنارد بلوچ و جورج . ل . تراگر″ زبان شناسان آمریکایی نیز در تعریف خود از زبان می گویند : زبان ، سیستمی از علایم است که گروهی از انسانها بر سر استفاده از آن به توافق رسیده اند . شیرازی نیز در ″ فرهنگ محیط ″ می گوید : زبان مجموعه اصواتی است که هر ملت ، مقصود خود را با آن بیان می نماید .

زبان شناسنامه هویت ملتهاست ، به بالندگی می رسد ، رشد می کند ، متحول می شود ، در زمان ها و مکانهای مختلف دگرگون می شود و در اثر اختلاط فرهنگ های گوناگون تغییر می کند .

با نگاهی به شاخه های زبان های مستقل در جهان می توانیم جایگاه زبان خویش ( زبان کردی ) را در میان این زبان ها مشخص نماییم . بی شک زبان کردی از یکی از دو شاخه اصلی به وجود آمده است .

1- زبان های هندی شامل : پنجآبی ، گجراتی ، بهاری ، بنگالی ، هندی غربی و شرقی ، بارکراتی و راجاسانی .

2- زبان های ایرانی شامل : فارسی کهن و نو ، کردی ، بلوچی ، زبان منطقه پامیر ، اسیتی در منطقه قفقاز و افغانی ( در واقع افغانی زبان نیست بلکه نام سرزمین و کشوری به همین نام است که ساکنان آن به زبانهای پشتو –اردو – تاجیک و … تکلم می کنند )

دیاکونوف زبان ایرانی را سه دسته می داند :

1- زبان های ایرانی گروه ″ اسکیثی – خاورمیانه ، زبانهای ایرانی شرقی

2- زبان های ایرانی گروه ″ جنوب شرق ″ که تنها نماینده ممتاز آن زبان فارسی کهن است .

3- زبانهای ایرانی گروه ″ ایرانی غرب

زبانهای ایرانی گروه ″ ایران غرب ″ نیز بر اساس تقسیم بندی زبان شناسان دو دسته اند :

الف : زبان های گروه ″ شمال غرب ″ : کهن ترین آنها ″ ماد ″ یا زبان کتاب مقدس زردتشت ″ اوستا ″ است که زبان کردی را زنده ترین تجلی آن می دانند .

ب: زبان های گروه ″ جنوب غرب ″ : خط میخی عصر هخامنشی در حریم فارس .

با استناد به شواهد تاریخی انجام گرفته می توان اذعان کرد که زبان کردی جزو زبان های هند و ایرانی و از شاخه های زبان های هند و اروپایی است .

در ازمنه کهن هرودوت از قوم ماد که نام آنها در کتیبیه های میخی بیستون نیز آمده ، یاد کرده است . اگر اوستا را منبع و ماخذ قرار دهیم می توان زبان اوستا ″ بویژه گاتها″ را زبان مادها دانست . کتیبه های پادشاهان آشور

زبان کردی به عنوان یکی از ریشه دارترین واصیلترین زبانهای آریایی دارای لهجه و گویشهای متفاوتی می باشد، که در اینجا به ذکر اسامی آنها اکتفا کرده تا بعدا به معرفی و شرح وتفسیر آنها در یک فرصت مناسب بپردازیم:

۱-سورانی:

لهجه سورانی به صورت زبان رسمی کُردی در آمده است . در اکثر دانشگاهھایی که درآن ها زبان کُردی را تدریس می نمایند ، به عنوان زبان استاندارد از این لهجه استفاده می کنند ،مانند «دانشگاه اکسیر انگلستان،دانشگاه پاریس فرانسه، صلاح الدین ، دهوک و سلیمانیه عراق. غالبا هم در مکاتبات اداری محلی کُردستان ، از این لهجه استفاده میگردد.

این لهجه بطور معمول با الفبای شکل عربی ( همان فارسی )نوشته می شود ، با این تفاوت که برخی از حروف عربی را حذف و برخی نیز اضافه نموده است.

گویشهای مختلف سورانی عبارتند از:«اربیلی ، اردلانی ، مکری ، بابانی ، بان ایلاخی و …….»

حدود بیش از30 ٪از کُردها ، در زندگی روز مره خود ، از این زبان استفاده می کنند.

۲-کرمانجی:

لهجه(کرمانجی ) از کلمه(کرمانج ) مشتق شده است ، که نام بخش وسیعی از کُردهای شمالی و غربی مناطق کُردنشین است . خیلی از رسانه های کُردی ، در کنار لهجه سورانی به لهجه کرمانجی نیز برنامه دارند .

ته لهجه های کرمانجی عبارتند از : بادینی ، شکاکی ، داسنی(دهوکی)، وانی ، سرحدی ، بوتانی و……….. .

-3 لهجه اورامی :

لهجه(اورامی) ، نه تنھا از قدیمی ترین لهجه های زبان کُردی است ، بلکه از اصیل ترین لهجه های آریایی است، که این موضوع نظریه قدیمی ریشه بودن اورامی را برای زبان فارسی تایید می نماید . نام این لهجه ،از کلمه (اورامان) مشتق شده است ، که منطقه زندگی کُردهای اورامی است .زبان اوستایی و پهلوی ، که از زبانھای قدیمی آریایی می باشند ، با این زبان نزدیکی زیادی دارند.

گویشهای اورامی: اورامان تخت ، لهون و ژاورود.

-4 لهجه لری :

اکثر قریب به اتفاق زبانشناسان و محققین بر این باورند ، که لری هم یکی از لهجه های زبان کُردی است ،لهجه لری ، لهجه ایست از لهجه های آریایی که از نقطه زبان شناسی(علم اللغه)، در بین زبان کُردی و فارسی قرار دارد ، لهجه لری شامل گویشهای فراوانی است ، که گاهی از شهری به شهر دیگر تغییر می کند .

بیشتراهل قلم ، لهجه لری را با الفبای عربی( فارسی ) نوشته اند . ولی گاهی در کتب تحقیقی از الفبای لاتین نیز استفاده شده است .

-5 لهجه گورانی :

بخشھای وسیعی ازمناطق جنوبی کُردنشین ، مانند اکثریت استان کرمانشاهان ، اکثریت استان ایلام و بخشی از لرستان به این لهجه از زبان کُردی صحبت می کنند . قسمتی از گویشهای این لهجه، عبارتند از : ایلامی،کلهری ، لکی ، فیلی و ……………

. لهجه گورانی در میان لهجه (سورانی) و لهجه ( لری)قرار دارد .

-6 لهجه زازایی :

این لهجه نیز از لھجه های زبان کُردی است ، که متاسفانه از لحاظ لغت ، دستور و سایر معیارهای زبانشناسی، با اکثر لھجه های کُردی دیگر، مقداری فاصله گرفته است.

[ دوشنبه 13 آذر‌ماه سال 1391 ] [ 12:17 ق.ظ ] [ chia ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

آمار سایت
تعداد بازدید ها: 51549